Het circus: een hel voor de dieren

oktober 1998

A B

 

Olifanten, tijgers en leeuwen worden geslagen met ijzeren staven en tentpalen, een baby chimpansee wordt geschopt en geslagen met een zweep, kamelen worden bewerkt met bezems... Dit zijn nog maar enkele voorbeelden uit een onthutsend rapport dat onlangs door dierenbeschermers werd aangeboden aan de Britse regering met het dringende verzoek een einde te maken aan deze vorm van dierenleed. Uit dit rapport blijkt dat het mishandelen van dieren in circussen door hun trainers en verzorgers tot de dagelijkse praktijk behoort.

"In de twintig jaar dat ik werk als dierenbeschermer is dit wel de afschuwelijkste vorm van mishandeling die ik ooit gezien heb," vertelt Jan Creamer, directeur van Animal Defenders, een onderafdeling van de Britse Anti-Vivisectiebond. "Olifanten werden geslagen met hooivorken, schoppen, haken en allerlei voorwerpen die maar voorhanden waren, waaronder een kruiwagen. Een dier werd zo mishandeld dat het zich gillend van de pijn op de grond liet vallen. Leeuwen en tijgers werden geslagen met ijzeren staven, afgesnauwd en geïntimideerd om ze de piste in te jagen. Metalen tentpalen werden in hun keel geduwd. Het wordt hoog tijd dat daar een eind aan komt."

De Animal Defenders hebben zojuist een groot onderzoek afgerond naar de mishandeling van dieren in circussen. Ze infiltreerden 18 maanden lang in rondtrekkende circussen en observeerden de behandeling en verzorging van dieren in hun winterverblijven. Ze werden daarmee getuige van de afgrijselijkste vormen van dierenmishandeling. Het rapport wordt ondersteund door video-opnames die door de infiltranten gemaakt zijn met verborgen camera's bij verschillende circussen. In totaal werd er 400 uur van het dagelijkse leven van circusdieren op band vastgelegd. De schokkende beelden tonen onder andere hoe op de boerderij een olifant meedogenloos op haar kop wordt geslagen met een ijzeren paal en hoe een andere olifant constant in het gezicht en op haar kop wordt toegetakeld met een schop, iets wat de dierenbeschermers de meest misselijkmakende vorm van geweld noemen die ooit op film is vastgelegd.

Een kleine achttien maanden oude chimpansee wordt geschopt en geslagen met een zweep. Bij een schreeuwende aap wordt een verzakte endeldarm brutaal teruggeduwd door een oppasser. Verschillende opnames tonen leeuwen en tijgers in metalen containers waarin ze 90% van de tijd zitten opgesloten. Op de videobeelden kun je zien hoe Richard Chipperfield senior stenen gooit naar de dieren en hoe hij met een ijzeren staaf naar de kop van een tijger slaat. Een van de infiltranten toerde mee met het Santos Circus waarbij tijdens de voorstellingen in Harold Hill in het noorden van Londen de dieren een week lang op betonnen vloeren moesten verblijven. De olifant Rhanee stond daar 96% van de tijd vastgeketend aan de grond.

Circusdieren spenderen vrijwel hun hele leven aan het reizen van de ene plaats naar de andere. Reizen betekent voor hen ondraaglijk lang opgesloten zitten in transport- en beestenwagens. Bewegingsvrijheid kennen ze nauwelijks. Een beer verbleef 36 uur achter elkaar in een container met een onderbreking van 15 minuten voor een optreden in de ring. Als er geen grasveld was, kwamen de dieren helemaal niet buiten. Als het zomerseizoen voorbij is en ze niet geboekt zijn voor de winter gaan ze voor 3 maanden terug naar hun winterkwartier, waar ze vaak constant in hun donkere stallen verblijven. Wat een contrast met de vrije natuur!

"Dit zijn geen uitzonderingen", vertelt Jan Creamer. "Het gebeurt maar al te vaak dat dieren mishandeld worden. Mensen hebben geen idee van wat er schuil gaat achter het circusgordijn. Ze geloven maar al te graag de mythe dat er een speciale band bestaat tussen de trainers en hun dieren en iedereen gelooft dat ze met liefde en zorg behandeld worden, want dat wordt ze verteld. Maar ze zien niet wat er achter het gordijn gebeurt. Als je de leeuwen en tijgers met vaart de ring in ziet lopen, komt dat omdat ze achter het gordijn worden aangespoord met ijzeren staven. Met zweep, knuppel of olifantenhaak worden de dieren geïntimideerd en afgericht. De grote katachtigen werd voedsel onthouden als ze hun kunsten niet op een goede manier vertoonden. Alle dieren die we tegenkwamen waren bang voor mensen."

"Je kunt niet spreken over goede of slechte circussen,"
stelt Creamer, "circussen zijn van nature niet geschikt voor welk dier dan ook. Het wordt hoog tijd dat het gebruik van dieren in circussen verboden wordt." Een standpunt dat ook door Marga De Hesse, afdelingssecretaris van de Nederlandse Dierenbescherming, van harte wordt ondersteund. "De Nederlandse dierenbescherming pleit al jaren voor een verbod van het gebruik van dieren voor menselijk vermaak. Ook de Nederlandse wetgeving schiet tekort. In welke wet staat beschreven hoe je beren moet houden of welke eisen aan het transport van tijgers worden gesteld? U zult het nergens vinden. En je kunt er gerust van uit gaan dat dergelijke praktijken -zoals in Engeland- zich ook elders voordoen. Maar ook het publiek is medeverantwoordelijk, " vindt De Hesse. "Velen zullen bij het zien van deze gruwelijke beelden het hoofd afwenden, maar gaan daarna wel weer even zo vrolijk een kaartje kopen aan de circuskassa; zolang als er mensen zijn die er naar gaan kijken, zolang zullen dit soort circussen blijven bestaan."

Toos Jeurissen - http://www.stelling.nl.kleintje/319/circus.htm

 

Strijd voor een wettelijk verbod op het houden van wilde dieren in cirussen

oktober 2003

 

GAIA, de Nationale Vereniging voor Dierenbescherming die 31 dierenasielen en andere verenigingen groepeert, Veeweyde, Vogelbescherming Vlaanderen, de Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming, het Koninklijk Belgisch Verbond voor de Bescherming van Vogels, Vrienden van de Olifant, Het Blauwe Kruis van België, de Mechelse Dierenbescherming, de Dierenbescherming Charleroi en Dieren in Gevaar roepen minister van Volksgezondheid Rudy Demotte, bevoegd voor dierenwelzijn, op om in uitvoering van de wet betreffende de bescherming en het welzijn van dieren van 1986, gewijzigd bij wet van 4 mei 1995, een wettelijk verbod uit te vaardigen op het houden van wilde dieren in circussen. Ook eresenator Roland Gillet, die mee aan de basis ligt van de dierenwelzijnswet, sluit zich aan bij de oproep.

Het is duidelijk, zeggen de verenigingen, dat de leefomstandigheden van wilde dieren in circussen geenszins beantwoorden aan de echte noden van de dieren maar ook niet aan de elementaire principes van de dierenwelzijnswet. Circussen kunnen trouwens onmogelijk voldoen aan de minimale voorwaarden van de dierentuinenwetgeving om wilde dieren in dierentuinen een minimaal aanvaardbaar niveau van levenskwaliteit te garanderen. Wilde dieren in circussen hebben ook geen enkele ernstige didactische en educatieve waarde. Wilde dieren opvoeren en opsluiten in een circusmilieu misleidt het publiek dat niets opsteekt van het natuurlijk dierengedrag en, integendeel, een vals en verkeerd beeld krijgt.

De verenigingen roepen de minister op om de dierenwelzijnswet ernstig te nemen. De dierenwelzijnswet laat de minister voor dierenwelzijn toe een verbod uit te vaardigen op het houden van wilde dieren in circussen. Een dergelijk verbod uitvaardigen zou op een voorbeeldige manier de geest van de dierenwelzijnswet weerspiegelen en een enorme stap vooruit betekenen voor het dierenwelzijn in ons land.

Op 8 oktober overhandigden een dertigtal kinderen, geschminkt als clowns en als allerlei dieren, 10.204 postkaarten en honderden tekeningen aan minister voor dierenwelzijn Rudy Demotte. De kinderen waren naar minister Demotte gekomen als ambassadeurs voor de wilde dieren die lijden in circussen. Ze hadden een (knuffel)olifant bij zich. Daarmee wilden de kinderen duidelijk maken aan de minister dat wilde dieren niet kunnen in het circus. Met de postkaarten roepen de kinderen minister Demotte op om een einde te stellen aan het leed van wilde dieren in circussen. Ze willen dat het opvoeren en houden van wilde dieren in circussen wettelijk onmogelijk gemaakt wordt. De kinderen wilden ook het goede voorbeeld tonen en gaven de minister eigen tekeningen én tekeningen van honderden andere kinderen van gelukkige wilde dieren in een leefmilieu waar ze zich goed voelen en dat is dus niet in het circus.

Deze actie was een initiatief van GAIA. Verscheidene verenigingen voor dierenbescherming, nl. de Nationale Vereniging voor Dierenbescherming die 31 dierenasielen groepeert, Veeweyde, Vogelbescherming Vlaanderen, de Vlaamse Vereniging voor Dierenbescherming, het Koninklijk Belgisch Verbond voor de Bescherming van Vogels, Vrienden van de Olifant, Het Blauwe Kruis van België, de Mechelse Dierenbescherming, de Dierenbescherming Charleroi en Dieren in Gevaar schaarden zich eerder deze week al achter het standpunt van GAIA en willen eveneens een verbod op wilde dieren in circussen. Alleen gedomesticeerde dieren kunnen in een circusmilieu een aanvaardbare levenskwaliteit krijgen, op voorwaarde dat er aan strikte normen van huisvesting en verzorging voldaan wordt.

Om hun mening kracht bij te zetten, namen verschillende vertegenwoordigers van deze verenigingen deel aan de actie. De dierenbeschermers vinden dat wilde dieren lang genoeg geleden hebben in circussen en daar moet de minister een einde aan maken. Met deze actie aan het adres van minister Demotte wil GAIA de minister voor dierenwelzijn erop wijzen dat de dierenwelzijnswet ernstig genomen moet worden en dat wilde dieren in circussen niet langer tolereerbaar zijn. De circussen kunnen immers nooit voldoen aan de wettelijke minimumnormen voor het houden van wilde dieren opgelegd aan dierentuinen. Wilde dieren lijden in circussen, opgesloten in veel te kleine kooien, en kunnen er onmogelijk gehouden worden in overeenstemming met hun gedragsnoden en behoeften.

Door de slechte leefomstandigheden in de circussen, uit verveling en frustratie, vertonen wilde dieren abnormaal, gestoord gedrag (voortdurend rondjes draaien, onophoudelijk ijsberen, wiegen, lusteloosheid, depressie,…). Dit is het beste bewijs dat de dieren helemaal niet aangepast zijn aan het circusmilieu. De wilde dieren worden tot onnatuurlijke kunsten gedwongen, die het resultaat zijn van dwang en geweld. Ook de veiligheid laat meestal zwaar te wensen over in circussen die wilde (lees: gevaarlijke) dieren houden. Regelmatig gebeuren er ongelukken, ook met dodelijk afloop.

GAIA en de dierenverenigingen die het initiatief ondersteunen, benadrukken dat zij niet tegen circussen gekant zijn maar dat het vermaak van de mens niet ten koste van het welzijn van wilde dieren mag gaan. Een wettelijk verbod op het houden van wilde dieren in circussen weerspiegelt op een voorbeeldige manier een van de belangrijkste principes van de dierenwelzijnswet namelijk dat dieren moeten gehouden worden in overeenstemming met hun gezondheids- en gedragsbehoefte.

Bron: Persmededeling Gaia

 

januari 2004

Jij kan ons helpen in de strijd die de dierenbeschermingsbeweging voert om het gebruik van wilde dieren in circussen te verbieden

door aan je gemeentebestuur een schrijven te richten met de volgende inhoud:


Geachte Burgemeester en Schepenen,

Met dit schrijven wil ik u als inwoner van uw gemeente/stad vragen niet langer circussen met wilde dieren op uw grondgebied toe te laten.

Het voortbestaan van circussen is niet afhankelijk van acts en voorstellingen met wilde dieren. Dat bewijzen de talrijke, uiterst succesvolle circussen die geen wilde dieren gebruiken. Wilde dieren in circussen gevangen houden en misbruiken tot “vermaak” van mensen is volkomen uit de tijd en ethisch niet langer te verantwoorden. In circussen veroorzaken de slechte leefomstandigheden chronische stress en ernstige gedragstoornissen. Daardoor wordt het psychisch welzijn van de wilde dieren ernstig aangetast. Dit leidt tot depressie en apathie bij de dieren. Dat zijn onmiskenbare uitingen van slecht welzijn.

Professor Erik Van der Straeten, bioloog aan de Universiteit van Antwerpen, wilde-zoogdierenexpert en lid van de Dierentuinencommissie, is categoriek: 'Wilde dieren in het circus gevangen houden kan absoluut niet. De circussen voldoen niet aan de minimumvoorwaarden om het welzijn van de wilde dieren te garanderen. De veiligheid is er tevens niet verzekerd: zowel mens als dier lopen gevaar bij het tentoonstellen.'

De veiligheid laat in vele circussen inderdaad sterk te wensen over. De oorzaken voor de ongevallen zijn te wijten aan een gebrekkig of geen toezicht en totaal ontoereikende veiligheidsmaatregelen in de menagerieën. Bezoekers kunnen ongehinderd bij de kooien komen, de dieren voederen en aanraken, wat grote risico's met zich meebrengt.

Bepaalde circussen blijven zich verschuilen achter allerlei drogargumenten in een poging het misbruik van wilde dieren te rechtvaardigen. Zo beweren ze dat circussen met wilde dieren een educatieve functie hebben. Welke boodschap willen wij aan onze kinderen meegeven over wilde dieren? Dat het veelvuldig abnormaal gedrag van geesteszieke, wilde dieren in enge kooien de normaalste zaak van de wereld is? Dat rokende olifanten en telefonerende chimpansees in glitterpakjes grappig zijn? Zo maken we kinderen blind voor het dierenleed dat daarachter schuilt.

Om al deze redenen vraag ik u, geachte Burgemeester en Schepenen, als inwoner van uw gemeente/stad, met aandrang niet langer standplaatsen toe te kennen aan circussen met wilde dieren. In Groot-Brittannië hebben al 178 steden en gemeenten die belangrijke beslissing genomen. Met een dergelijke beslissing draagt u immers bij tot een diervriendelijke samenleving en positieve beeldvorming van dieren. Graag werd ik van uw beslissing op de hoogte gebracht.

In de hoop op een spoedig en positief antwoord, verblijf ik, met de meeste hoogachting,

modelbrief, verspreid door Gaia op de website www.gaia.be